Innowacyjność i efektywność w gospodarce wodno-ściekowej

25-26 lutego 2016 we Wrocławiu odbyła się Ogólnopolska konferencja “Innowacyjność i efektywność w gospodarce wodno-ściekowej”, zorganizowana przez „Ekorum” z Poznania przy współudziale Ośrodka Badawczo Rozwojowego NEMO Sp. z o.o., specjalizującego się w pracach badawczych z zakresu Odnawialnych Źródeł Energii, pod pabronatem merytorycznym prof. dr hab. inż. Zofii Sadeckiej. Nietrudno się domyślić, że spotkanie zdominowała problematyka osadów ściekowych, która jest dziś chyba głównym tematem dyskusji eksploatatorów.

Konferencję otworzył referat dotyczący losów tworzonej do niedawna przez Ministerstwo Środowiska Strategii Postępowania z Komunalnymi Osadami Ściekowymi 2014-2016, którą, jak zdecydowano w sierpniu 2015 r., ma zastąpić IV aktualizacja KPOŚK. Aktualizacja ta będzie zmierzała do właściwej implementacji art. 5.2 dyrektywy ściekowej w kontekście innych ustaw, takich jak zakaz składowania osadów ściekowych itp. Prace nad IV aKPOŚK powinny zakończyć się do końca 2016 r. Prognozuje się, że ilość komunalnych osadów ściekowych będzie nadal rosła, a głównym obecnie problemem jest niepełne wykorzystanie istniejących (mono)spalarni (w ok. 45 proc.), przy czym dane te nie uwzględniły innych istniejących spalarni i kompostowni, w których także można utylizować osady. Za cel przyjęto całkowite zaniechanie składowania osadów ściekowych i zwiększenie ilości osadów przetwarzanych termicznie przed wprowadzeniem do środowiska. Przyjęto następujące kierunki działań: zapobieganie powstawaniu komunalnych osadów ściekowych, dążąc do zmiany statusu odpadu na status produktu poprzez higienizację, odwadnianie itp., przygotowanie do ponownego użycia, wdrażanie nowych metod odzysku, unieszkodliwianie oraz – jako ostatni etap w herarchii – spalanie bez odzysku ciepła lub składowanie.
Kolejny referat, wygłoszony przez Przemysława Jurę, prezesa Zarządu Instytu Nauk Ekonomicznych i Społecznych, dotyczył możliwości finansowania inwestycji w gospodarce wodno-ściekowej. Prelegent zwrócił uwagę na szybko zmieniające się założenia centralne w sprawie wydawania pieniędzy unijnych. Większość programów wciąż znajduje się na etapie przygotowania. Skoncentrowano się na programie 2.3. Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach i konkursach, które zostaną ogłoszone w maju i we wrześniu 2016 r. Wspierane będą przede wszystkim projekty związane z modernizacją i budową oczyszczalni ścieków, budową sieci kanalizacyjnych oraz efektywne zarządzanie siecią poprzez wdrażanie tzw. inteligentnych systemów zarządzania sieciami wod-kan. Na dofinansowanie mogą liczyć jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz inne jednostki działające w ich imieniu i świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych j.s.t. Zwrócono także uwagę na to, że w projektach unijnych weryfikowane są nie tylko inwestycje, ale także ich trwałość i sprawne działanie po ich zakończeniu i uzyskaniu dotacji. Natomiast NFOŚ planuje uruchomienie programu „Sokół” w ramach Krajowych Inteligentnych Specjalizacji, dla dofinansowania innowacyjnych technologii w gospodarce wodno-ściekowej.
Techniczną część referatów rozpoczęło krótkie wprowadzenie prof. Zofii  Sadeckiej o problematyce wysokoefektywnego oczyszczania ścieków. Autorka zwróciła uwagę na konieczność położenia większego nacisku na stosowanie biologicznych metod oczyszcznia ścieków z odzyskiem biogazu.
W II części dr Ewa Wiśniowska z Politechniki Częstochowskiej zaprezentowała referat o gospodarowaniu odpadami w oczyszczalniach ścieków w świetle przepisów prawnych obowiązujących i zmieniających się od 1991 r. Mówiła o możliwościach zagospodarowania osadów w świetle przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2016 r.
Dr inż. Ireneusz Nowogoński z Uniwersytetu Zielogórskiego mówił o zmianach i innowacjach w budowie sieci kanalizacyjnych, zwracając uwagę na powszechne już dziś użytkowanie sieci ciśnieniowych i podciśnieniowych. Zaprezentował nowoczesne rozwiązania przepompowywania ścieków, jak np. pompy pneumatyczne, przelewy burzowe, a przede wszystkim, moniotoring i modelowanie oparte o dane możliwe do uzyskania w GIS.
W kolejnym referacie z powrotem trafiliśmy do oczyszczalni ścieków, gdzie przeniósł nas bardzo interesujący wykład dr inż. Katarzyny Trojanowskiej o najnowszych rozwiązaniach ultradźwiękowej dezintegracji ścieków oraz sposobach osiągania samowystarczalności energetycznej przez oczyszczalnie. Temat potrzeby dobrej stabilizacji ścieków w procesie oczyszczania powracał także w innych referatach.
Dr inż. Monika Suchowska-Kisielewicz z OBR NEMO Sp. z o.o. opowiadała o prowadzonych przez ośrodek badaniach nad podnoszeniem efektywności produkcji biogazu poprzez kofermentację osadów ściekowych z innymi odpadami.
Po krótkiej przerwie, III część spotkania rozpoczęła dr inż. Sylwia Myszograj z UZ, która porównywała skuteczność różnych sposobów i preparatów wspomagających do dezintegracji osadów ściekowych – biologicznej, chemicznej i mechanicznej. Porównała skuteczność różnych preparatów do wspomagania dezintegracji osadów, oferowanych przez różnych producentów).
Pierwszy dzień spotkania zakończyły dwie prezentacje oczyszczalni ścieków – Dariusz Bocheński z Oczyszczalni Gubin-Guben zaprezentował sukcesy jego oczyszczalni, obsługującej dwie części miasta, poską i niemiecką, natomiast Piotr Kopek, prezes ZWiK Wod-Kan Sp. z o.o. w Bełchatowie opowiedział o problemach, z suszeniem osadów ściekowych, z którymi jego oszyszczalnia boryka się od lat.
Drugi dzień konferencji rozpoczęła prezentacja firmy ProGEO o metodach kompostowania komunalnych osadów ściekowych i własnych doświadczeniach z uzyskiwaniem dla osadów statusu produktu..
Konferencję zakończył referat Katarzyny Trojanowskiej podsumowujący 10 lat doświadczeń z realizacji, budowy i eksploatacji suszarni słonecznych oraz hybrydowych, poparty starannie zebranymi danymi dotyczącymi efektywności ekonomicznej różnych typów instalacji.
Spotkanie zamknęła i podsumowała prof. Z. Sadecka, której zdaniem w Polsce gospodarka osadami rozwijała się od lat 90. dobrze i bardzo dynamicznie. Nie zdarzały się praktycznie projekty oczyszczalni ścieków, które nie obejmowały zagospodarowania osadów. Dlatego osady, które stanowią zaledwie 10 proc. odpadów komunalnych, są jednocześnie, jej zdaniem, najlepiej zagospodarowaną częścią odpadów komunalnych.
Na zakończenie uczestników zaproszono do zwiedzenia wrocławskiego Hydropolis, które zaprezentujemy Państwu w jednym z przyszłych wydań Forum Eksploatatora.

Redakcja